QUÂN VƯƠNG-Niccolo Machiavelli

 - Xuất hiện đầu TK16, là tác phẩm kinh điểm về tư tưởng xã hội hiện đại, học thuyết chính trị và văn hóa thời Phục Hưng

- Quân Vương phải biết học hỏi từ bản tính của dã thú, biết kết hợp sức mạnh của sư tử với sự tinh ranh của cáo. Sư tử không thể tự bảo vệ mình tránh các cạm bẫy còn cáo thì không chống lại được sói.

- Các hình thức Quốc gia: Chế độ quân chủ, gồm:

+ Chế độ thế tập, là chế độ mà quyền cai trị được truyền trong dòng họ hoàng gia từ đời này sang đời khác - Công tước xứ Ferrara của Italia & 

+ Chế độ quân chủ mới

- Khi các vùng đất bị chiếm đóng không tương đồng về ngôn ngữ, phong tực và luật lệ thì khó khăn sẽ gấp bội và muốn vượt qua được thì cần phải có thật nhiều may mắn và tốn nhiều công sức. Tốt nhất, người chinh phục phải đích thân tới sống ở vùng đất vừa chiếm được. Nhờ thế, việc chiếm đóng mới lâu dài và bền vững, như hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ đã áp dụng với Hy Lạp. 

=> Biện pháp còn lại và tốt hơn là di dân chính quốc tới một vài vùng thuộc địa với sự hỗ trợ cho chính quốc. Họ di dân sang, quan hệ với những kẻ yếu hơn nhưng không làm cho chúng mạnh lên, tiêu diệt những kẻ mạnh và không để các lực lượng ngoại bang giành được uy tín đó.

=> Quân vương phải biến mình thành lãnh đạo và người bảo vệ những láng giềng yếu hơn và phải bằng mọi cách làm suy yếu những láng giềng hùng mạnh hơn.

- Một quy luật chung hiếm khi sai: người nào đem lại quyền lực hco kẻ khác thì tự chôn vùi chính mình, bởi vì quyền lực này là kết quả của gian trá hoặc bạo lực và kẻ vừa trở nên hùng mạnh rất có thể có cả hai điều đó.

- Người tấn công phải dựa vào sức mình nhiều hơn là trông đợi sự mất đoàn kết của đối phương.

- Những cuộc nổi loại thường xuyên diễn ra ở Tây Ban Nha, ở Pháp và ở Hy Lạp nhằm chống lại người La Mã, chính là vì các quốc gia này được chia nhỏ thành rất nhiều lãnh địa.

- Khi thôn tính những xứ đã có chủ quyền, thì có 3 cách cai trị:

+ Xóa bỏ toàn bộ: thể chế, luật lệ và tinh thần của chế độ cũ

+ Thân hành tới sống ở đó

+ Cho phép cư dân xứ này sinh sống với những luật lệ riêng của họ, buộc họ cống nạp và dựng lên ở đó một chính quyền gồm một nhóm người - người duy trì sự thân thiện của đất nước với người cai trị

- Thời cơ đem đến cho họ những chất liệu cần thiết để có thể hiện thực hóa các ước vọng.

- Thuyết phục thì dễ nhưng duy trì niềm tin mới là điều khó. Bởi vậy, cần phải đảm bảo rằng khi người ta không còn tin nữa thì phải dùng vũ lực buộc người ra phải tin.

- Điều cần thiết với một quân vương vừa giành được ngôi báu: tự bảo vệ trước kẻ thù, tăng thêm đồng minh, chinh phạt bằng vũ lực hoặc bằng thủ đoạn, khiến dân chúng mến phục và sợ uy quyền, làm cho binh lính tôn trọng và tuân phục; trừ khử tất cả những kẻ có thể hoặc có khả năng gây nguy hại, thay thế những thể chế cũ bằng những thể chế mới; nghiêm khắc và độ lượng; cao thượng và hào phóng; giải tán những đội quân thiếu trung thành và tuyển chọn những đội quân mới; duy trì sự thân thiện của các bậc vương hầu theo cách khiến họ phải vui lòng giúp đỡ hoặc không thể tự do gây hại cho quân vương.

- Để một người thường có thể trở thành 1 quân vương: trở thành quân vương nhờ sự quỷ quyệt và hành vi tàn ác hoặc trở thành quân vương của đất nước mình nhờ sự ủng hộ của những người đồng bào.

- Chế độ dân sự; người dân trở thành quân vuwowg do được đồng bào suy tôn, chứ không phải bằng thủ đoạn tàn ác hay sự tàn bạo. Một quân vương không bao giờ an toàn khi bị dân chúng căm thù bởi vì đây là một lực lượng vô cùng đông đảo.

- Khi cai trị, không để khan hiếm về lương thực và vũ khí

- Nền móng chủ yếu của các vương quốc là luật pháp nghêm minh và quân đội hùng mạnh.

- Quân vương thà thất bại với quân đội của mình hơn là chiến thắng với quân đội của người khác vì chiến thắng bằng ngoại binh không phải là chiến thắng thực sự.

- Danh tiếng có được không nhờ năng lực của chính mình thì không thể bền lâu.

- Rèn luyện quân sự: Bằng hành động-duy trì kỷ luật và luyện tập của binh lính (biết địa hình, nâng kỹ năng). Bằng tư duy- học hỏi về địa hình và các thức triển khai; nghiên cứu lịch sự và học hỏi các chiến công của những người vĩ đại. Vua Philopoemen, người Achaea, luôn nghỉ đến binh pháp cả thời bình. Vừa đi đường, ông vừa đặt ra tình huống khó khăn mà một đội quân có thể gặp phải và lắng nghe ý kiến của họ, bày tỏ quan điểm của mình rồi cùng họ tranh luận.

- Sự luyện tập cần cù trong thời bình sẽ có ích khi gặp biến cố

- Quân vương cần kết hợp tính thận trọng và lòng nhân ái. Cần cả việc làm cho dân yêu và làm cho dân sợ. Nhưng nếu chỉ chọn 1 trong 2 thì dân sợ vẫn an toàn hơn. Tránh xâm phạm tài sản của người khác. Chừng nào có thể, quân vương nên là người tốt nhưng ông phải biết cách thực hiện những điều xấu xa khi hoàn cảnh đòi hỏi.

- Bậc quân vương cần vận dụng thật khôn ngoan những bản tính của người và của dã thú.

- Năm phẩm chất của bậc quân vương: bao dung, trung thành, nhân từ, đáng tin cậy và sùng đạo.