1. Bốn câu hỏi cha mẹ cần ghim lòng:
- Trẻ học như thế nào? Điểm hay sự đam mê/thích thú của con
- Điều gì tốt nhất cho não của trẻ? Tự do và sáng tạo
- Đâu là chìa khóa để trẻ thành công lâu dài? Say mê, truy cầu tri thức, hạnh phúc khi đọc sách-viết lách và giải mã từng mẩu kiến thức
- Đâu là chìa khóa để con hạnh phúc và con thật sự muốn gì? Muốn kiến tạo giáo dục chân chính, chúng ta cần một sự điềm tĩnh, tức đi xong một chặng thì nên dừng lại, nhìn ngắm, chiêm nghiệm, đúc kết và sáng tạo.
* Mỗi giờ một người dùng Internet ở nhà là giảm đi 24 phút gia đình được chạm mặt nhau.
* Fantasy gap-khoảng cách ảo tưởng (giữa cái chúng mong muốn và công sức, quyết tâm nỗ lực bỏ ra)
* Bộ não không thể thao tác đa nhiệm được vì não chỉ có thể chú tâm vào mỗi lúc một việc thôi. Do vậy, các nhà khoa học của Đại học Stanford đã kết luận rằng: Bộ não của những người thao tác đa nhiệm chính là mảnh đất màu mỡ để con virus mang tên Xao Nhãng được bám rễ, bành trướng.
2. Bốn hệ não vi diệu
- Hệ não "phi công"-Cortex-Lập kế hoạch, sắp xếp tổ chức, kiểm soát cảm xúc, đánh giá phân tích, tư duy logic lập luận và kiểm soát những phần não khác. Thuốc bổ là Dophamine (hưng phấn) và Neropinephrine (nhạy bén và tập trung)
- Hệ não "chiến binh" - Amygdala-Điều tiết các nguồn cơn của stress, giúp đàn áp mọi sự nổi loạn của stress
- Hệ não "cổ động viên"-Dophamine. Những hoạt động bổ ích như đọc sách, nghiên cứu, viết lách, trò chuyện cùng cha mẹ, ăn cơm cùng gia đình, tập thể dục sẽ tạo ra Dophamine.
- Hệ não "Đức phật": khi chỉ để cho mọi suy nghĩ tự nhiên và nhẹ nhàng đến rồi đi
3. Ba khung giờ vàng của con
- Giờ chú tâm. Chẳng có một kiến thức nào về bản chất là khó cả. Sự khác nhau nhiều khi chỉ là do mức độ tập trung, chú tâm của mỗi người.
- Giờ ngủ và mơ
- Giờ chơi tự do. Tư duy trừu tượng là điều trẻ rất cần cho việc học.
4. Bốn khung giờ quý:
- Giờ vận động
- Giờ kết nối
- Giờ phản tư. Phản tư là suy nghĩ ngày hôm nay cảm xúc của mình thế nào, suy nghĩ của mình ra sao, mình có làm điều gì sai hay không, có nói gì lỡ lời hay không, có làm ai vui hay buồn lòng, học và sống như thế này có được hay không => Kết nối: chú tâm, tư duy và cảm xúc.
- Giờ xả và mơ
5. Bốn bước thoát bẫy công nghệ:
- Lựa chọn đồ chơi một cách thông minh
+ Món đồ chơi sẽ gợi cảm hứng gì cho con trẻ?
+ Những Hoạt động này sẽ dạy các giá trị gì cho con trẻ?
+ Lũ trẻ có được học từ đồ chơi để tuân theo những nguyên tác trong cuộc sống và xã hội?
- Đặt ra giới hạn an toàn cho việc dùng công nghệ: 2h/ngày (tiểu học: 1h/ngày)
- Cha mẹ chơi đồ chơi công nghệ cùng với trẻ
- Ngoài trởi "xịn" hơn trong máy móc
* Có nhiều thứ quan trọng với trẻ hơn là kiến thức và kỹ năng làm bài: ĐỘ KIÊN TRÌ, SỰ THẤU CẢM, NĂNG LỰC TỰ KIỂM SOÁT.
6. Cội rễ của việc học:
- Giáo dục chất lượng: mối quan hệ giữa trẻ và cha mẹ; dạy cho con những giá trị sâu sắc: nỗ lực, vượt khó, yêu thương, tử tế...Kể chuyện là lớp đất phù sa màu mỡ và vững chắc cho sự phát triển của những kỹ năng đọc viết sau này.
- Học trong ngữ cảnh: trong thực tế.
* Các yếu tố như SỰ NHẬN THỨC CỦA BẢN THÂN, KHẢ NĂNG KỶ LUẬT VÀ KIỂM SOÁT BẢN THÂN, SỰ THẤU HIỂU VÀ ĐỒNG CẢM VỚI NGƯỜI KHÁC MỚI LÀ NHỮNG THÀNH TỐ QUAN TRỌNG CỦA THÔNG MINH VÀ THÀNH CÔNG.
* Đề tìm hiểu đam mê của con:
+ TÌm hiểu những sở thích của con
+ Suy nghĩ vượt ra khỏi những khuôn khổ trào lưu thinh hành
+ Nuôi dưỡng tinh thần lạc quan và tích cực
+ Phớt lờ những đánh giá ất ơ của người đời
7. Ly kỳ tuổi dậy thì:
- Trẻ cả thèm chóng chán, có mới nới cũ
- Trẻ xem bạn bè là số 1
- Những cảm xúc dao động bất thường
- Tư duy trừu tượng khai hoa nở nhụy. Chúng bắt đầu phát triển cái nhìn riêng về thế giới. Chúng kết nối những gì quan sát được từ cuộc sống và thế giới xung quanh, từ sách vở hay phim ảnh, để đổi chiếu, phản biện, thẩm thấu.
- Sức sáng tạo bung nở vô bờ bến
=> Theo giáo sư Hall-ĐH Havard: Tuổi dậy thì không nên được nuông chiều mà nên được uốn nắn và cấy vào trong tư tưởng những giá trị về kỷ luật, tôn trọng, yêu thương, vị tha và chia sẻ.
8. Mã số tài năng:
* Gieo mã số tài năng
- Luyện sâu: Không đòi hỏi sự hoàn hảo, không cần "đánh nhanh thắng nhanh", không cần "nhảy cóc, ôm đồm". Nó chỉ đơn giản là luyện tập những bước đi chập chững, từ từ như một đứa trẻ mới tập đi.
Myelin-mã số tài năng- vốn dĩ là một cuộc vật lộn sinh học, khi mà não suy ngẫm lại cái sai, ngẫm rồi lại làm, rồi lại mắc lỗi. Cần cuộc đuôi marathon bền bỉ với thời gian.
- Bật lửa: Cách mỗi người nhìn nhận về phiên bản tương lai của mình. Giáo dục không phải là đổ đầy một cái xô mà là nhóm lên một ngọn lửa - W.B.Yeats.
- Người dạy lỗi lạc:
* Trao trả sáng tạo: Không gian, thời gian và thói quen
* Nhìn thấu vào bên trong
* Những tiện nghi vật chất không có giá trị bằng sự giao tiếp cởi mở giữa cha mẹ và con cái.
* Học ít thôi, nhưng học cái gì cũng phải sâu và kỹ, học cách tìm tòi và nghiên cứu, học cách lập luận và tư duy, học cách trăn trở với một lượng kiến thức vừa phải ngày qua ngày để đi đến tận cùng vấn đề.
* Giáo dục khai phóng ở bậc đại học cần giúp cho sinh viên khám phá và làm chủ mọi cơ hội để đi tìm đam mê, ý nghĩa và mục đích trong công việc và cuộc đời
* Thế giới cần những người sáng tạo và đột phá, suy nghĩ đa chiều và tích hợp nhiều mảng kiến thức
* Ngoài tư duy phát triển, thành công và hạnh phúc trên đường trường chính là tính cách.
* Lũ trẻ cần có thói quen tìm đọc một quyển sách viết về những điều đang làm chúng rối rắm, hoang mang
* Trẻ cần chuyên tâm xây dựng năng lực bản thân - đọc sách, viết lách, lao động làm việc thiện nguyện.
* Năng lực kiểm soát bản thân (self-control) quyết định phần lớn thành công khi trưởng thành, dù người đó có xuất thân giàu có hay nghèo, thông minh hay không thông minh.
9. Bảy điểm mù của cha mẹ
- Cha mẹ biết tuốt => Cha mẹ cần chịu khó dừng lại để thở, ngẫm nghĩ và tìm hiểu.
- Cha mẹ làm tuốt => Cha mẹ cần động viên con: "con thử lại đi nhé!"
- Cha mẹ kiểu ông già noel. Món quà đẹp nhất và ý nghĩa cho trẻ là sự tích lũy kiến thức và vững chãi của tư duy.
- Cha mẹ ra rả sỉ vả => Cha mẹ hãy để tâm lắng nghe, trò chuyện để xme trong nội tâm và cuộc sống của trẻ đang diễn ra những cuộc chiến nào?
- Cha mẹ cho con thoải mái tới bến => Điều này sẽ cướp đi năng lực tự kiểm soát và quyết tâm đi đến cùng của trẻ
- Cha mẹ muốn tất. Chất lượng hơn số lượng, đôi khi "Less is more"
- Che mẹ mù tịt
* Trong mỗi đứa trẻ là một thiên tài đang ngủ, chờ những bàn tay sâu sắc và tấm lòng nhẫn nại đánh thức. Luật lệ trong gia đình cần phải có một khi cả hai bên đã ký kết thì sự tôn trọng lẫn nhau cần chuyển thành mặc định
- Cha mẹ không có nhiệm vụ giải quyết mọi vấn đề cho con, mà thay vào đó nên giúp con học cách tự vận hành cuộc sống của bản thân.
10. List các sách cần đọc:
- Brain Rules (Quy tắc não)-John Medina
- Emile - Jean-Jacques Rousseau
- Daydreaming (Mơ giữa ban ngày) - Jerome Singer
- The case for make believe (Tìm lại cổ tích) - Susan Linn
- Awakening Children's Minds (Thức tỉnh khối óc con trẻ) - Laura Berk
- How to raise joyful kids in a stressful world (Dạy con trong một thế giới đầy stress) - Katie Hurley
- The Talent Code (Mã số tài năng) - Daniel Coyle
- Growth Mindset (Tư duy phát triển) - Carol Dweck
- Grit (Tính lì đòn) - Angela Duckworth
- Brainstorm (Động não) - John Bowlby, Dan Siegel
- Futurewise (Về tương lai) - David Perkins
- The Mismeasure of Man (Những phép đo sai của loài người) - Stephen Jay Gloud
- Excellent Sheep (Những con cừu xuất sắc) - William Deresiewicz
- Academically Adrift (Lạc trôi đại học) - Richard Arum
- Make it stick (Học là phải dính)
- The Collapse of parenting (Sự sụp đổ của nghề làm cha mẹ) - Leonard Sax
- The Power of now (Sức mạnh của hiện tại) - Eckhart Tolle
